സൈന്ധവ് എസ്.എം

Published: 10 may 2026 കവര്‍‌സ്റ്റോറി

ബാവുൾ സംഗീതത്തിനുള്ളിലെ തത്ത്വചിന്ത

ആമുഖം:

ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്താ ചരിത്രത്തിൽ ‘ആസ്തികം’ എന്നും ‘നാസ്തികം’ എന്നും രണ്ട് ധാരകൾ സമാന്തരമായി ഒഴുകിയിരുന്നതായി കാണാം. വേദങ്ങളെ പ്രമാണമായി സ്വീകരിക്കുന്ന ദർശനങ്ങൾ ആത്മീയതയിലും, മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലും, അതീന്ദ്രിയമായ മോക്ഷത്തിലും ഊന്നിയപ്പോൾ, ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇഹലോക ജീവിതത്തിനും, പ്രത്യക്ഷമായ ശരീരത്തിനും, പ്രകൃതിക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഒരു ചിന്താപദ്ധതിയും ഭാരതത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. ‘ലോകായതം’ അഥവാ ‘ചാർവാകം’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഇന്ത്യൻ ഭൗതികവാദ ദർശനത്തിന്റെ (Indian Materialism) സ്വാധീനം കേവലം താളിയോലഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. അത് ജനങ്ങളുടെ പാട്ടുകളിലേക്കും, നാടൻ കലകളിലേക്കും, ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിലേക്കും പടർന്നിറങ്ങി. അഥവാ ജ ന ങ്ങ ളിൽ നിന്നും ദാർശനികരിലേക്കും പടർന്നൊഴുകി.ബംഗാളിന്റെ മണ്ണിൽ വേരുറച്ച ‘ബാവുൾ’ (Baul) സംഗീത പാരമ്പര്യം ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ്.

ബാവുൾ സംഗീതം സാധാരണയായി ഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് (Bhakti Movement) വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാറുള്ളത്. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിനെപ്പോലുള്ളവർ ബാവുളുകളെ ഉപനിഷത്ത് ദർശനത്തിന്റെ ഗ്രാമീണ വക്താക്കളായി കണ്ടപ്പോൾ , ദേബിപ്രസാദ് ചതോപാധ്യായയെപ്പോലുള്ള മാർക്സിസ്റ്റ് ചരിത്രകാരന്മാർ അവരെ ഇന്ത്യൻ ഭൗതികവാദത്തിന്റെ (Lokayata Tradition) തുടർച്ചയായാണ് വിലയിരുത്തിയത്. ആത്മാവ്, ദൈവം, സ്വർഗ്ഗം, നരകം തുടങ്ങിയ അതീന്ദ്രിയ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ നിരാകരിച്ചുകൊണ്ട്, മനുഷ്യശരീരത്തെത്തന്നെ പ്രപഞ്ചമായി കാണുന്ന ബാവുളുകളുടെ ‘ദേഹതത്ത്വം’ (Deha-tattva), ചാർവാക ദർശനത്തിന്റെ പ്രായോഗിക രൂപമാണെന്ന് ഈ പഠനം സമർത്ഥിക്കുന്നു. ലാലൻ ഫക്കീർ, ഹസൻ രാജ, ദുദ്ദു ഷാ തുടങ്ങിയവരുടെ വരികളെ മുൻനിർത്തി, ബാവുൾ ദർശനത്തിലെ ഭൗതികവാദ അംശങ്ങളെ വിശദമായി പരിശോധിക്കുകയാണ് ഈ പ്രബന്ധത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഭാഗം 1: ഇന്ത്യൻ ഭൗതികവാദം – ലോകായതത്തിന്റെ ദാർശനിക അടിത്തറ

ബാവുൾ സംഗീതത്തെ ഭൗതികവാദപരമായ വീക്ഷണത്തിൽ സമീപിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എന്താണ് ഇന്ത്യൻ ഭൗതികവാദം അഥവാ ലോകായതം എന്ന് ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

 

1.1 ലോകായതം: ചരിത്രവും നിർവ്വചനവും

‘ലോകായതം’ (Lokayata) എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ‘ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്’ (Prevalent among the people) അല്ലെങ്കിൽ ‘ഇഹലോകത്തെ സംബന്ധിച്ചത്’ (Pertaining to the world) എന്നാണ്. ‘ചാർവാകം’ (Charvaka) എന്നും ഈ ദർശനം അറിയപ്പെടുന്നു. ബി.സി.ഇ. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലോ അതിനു മുൻപോ ഉത്ഭവിച്ച ഈ ദർശനം, വൈദിക മതം, ജൈനമതം, ബുദ്ധമതം എന്നിവയ്ക്കെതിരെ ശക്തമായ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തി. ബൃഹസ്പതിയാണ് ഇതിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കരുതപ്പെടുന്നത്. വേദങ്ങളുടെയും വൈദിക കർമ്മങ്ങളുടെയും ആധികാരികതയെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ഈ ദർശനം വളർന്നുവന്നത്.

ഇന്ത്യൻ ദർശനങ്ങളെ സാമ്പ്രദായികമായി ആസ്തികം (Vedic), നാസ്തികം (Non-Vedic) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കാറുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായ നാസ്തിക ദർശനമാണ് ചാർവാകം. ബുദ്ധമതവും ജൈനമതവും നാസ്തികമാണെങ്കിലും അവ കർമ്മഫലത്തിലും പുനർജന്മത്തിലും വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചാർവാകം ഇവയെല്ലാം നിരാകരിക്കുന്നു.

1.2 ജ്ഞാനമീമാംസയും (Epistemology) പ്രമാണങ്ങളും

ലോകായത ദർശനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ജ്ഞാനമീമാംസയാണ്. അറിവ് നേടാനുള്ള ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം ‘പ്രത്യക്ഷം’ (Perception) മാത്രമാണെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു. ‘അനുമാനം’ (Inference) തെറ്റാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ അത് പൂർണ്ണമായും വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല. പുക കണ്ടാൽ തീ ഉണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കാം, പക്ഷേ എല്ലാ പുകയും തീയല്ല (ഉദാഹരണത്തിന് മൂടൽമഞ്ഞ്). അതുകൊണ്ട് കൺമുന്നിൽ കാണുന്നതിനെ മാത്രമേ സത്യമായി അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയൂ.

ബാവുൾ സംഗീതത്തിലും ഈ ആശയം ശക്തമാണ്. “അദൃശ്യമായ” ദൈവത്തിലോ മരണാനന്തര സ്വർഗ്ഗത്തിലോ വിശ്വസിക്കാതെ, കൺമുന്നിലുള്ള മനുഷ്യനിലും, അനുഭവവേദ്യമായ ശരീരത്തിലും വിശ്വസിക്കാൻ ബാവുളുകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

“കണ്ണിൽ കാണാത്തതിനെ വിശ്വസിക്കരുത്, കൈയ്യിൽ കിട്ടാത്തതിനെ ആശിക്കരുത്.”

ഇതൊരു ബാവുൾ പൊതുതത്ത്വമാണ്. ഇത് ചാർവാകന്റെ “പ്രത്യക്ഷമേവ പ്രമാണം” എന്ന സിദ്ധാന്തവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

1.3 ഭൂതചതുഷ്ടയ വാദം (Theory of Four Elements)

പ്രപഞ്ചം നിർമ്മിതമായിരിക്കുന്നത് പൃഥ്വി (മണ്ണ്), അപ്പ് (ജലം), തേജസ് (തീ), വായു എന്നിങ്ങനെ നാല് ഭൂതങ്ങളാലാണെന്ന് ചാർവാകർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ‘ആകാശം’ (Ether) എന്ന അഞ്ചാം ഭൂതത്തെ അവർ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല, കാരണം അത് പ്രത്യക്ഷമല്ല. ഈ നാല് ഘടകങ്ങളുടെ സവിശേഷമായ കൂടിച്ചേരലിൽ നിന്നാണ് ‘ബോധം’ (Consciousness) ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ശരീരം നശിക്കുന്നതോടെ ബോധവും നശിക്കുന്നു. കിണ്വനം വഴി ശർക്കരപ്പാവിലേക്ക് ലഹരി വരുന്നതുപോലെയാണ് ജഡവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് ജീവൻ ഉണ്ടാകുന്നത് (Dehatmavada).

താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന പട്ടിക ലോകായത ദർശനവും വൈദിക ദർശനവും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളെ കാണിക്കുന്നു:

വിഷയം

വൈദിക/ആസ്തിക ദർശനം

ലോകായത/ചാർവാക ദർശനം

ബാവുൾ ദർശനവുമായുള്ള സാമ്യം

പ്രമാണം

വേദങ്ങൾ, അനുമാനം, ശബ്ദം

പ്രത്യക്ഷം (Perception) മാത്രം

അനുഭവവേദ്യമായ ശരീരം (Direct Experience)

സൃഷ്ടി

ബ്രഹ്മം/ഈശ്വരൻ

ഭൂതചതുഷ്ടയം (നാല് മൂലകങ്ങൾ)

പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ (പ്രത്യേകിച്ച് മണ്ണ്)

ആത്മാവ്

ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട നിത്യസത്യം

(ശരീരം തന്നെയാണ് ആത്മാവ്)

പോയാൽ പക്ഷിയും പോകും)

ലക്ഷ്യം

മോക്ഷം/സ്വർഗ്ഗം

ഇഹലോക സുഖം (Pleasure)

'വർത്തമാനം' (Bartaman) - ഇഹലോക സ്നേഹം

ഭാഗം 2: ബാവുൾ ദർശനത്തിന്റെ സാമൂഹിക-ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം

ബാവുൾ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം സംസ്കൃതത്തിലെ ‘വാതുല’ (Vatula – കാറ്റിനാൽ ബാധിക്കപ്പെട്ടവൻ / ഭ്രാന്തൻ) എന്നതിൽ നിന്നാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ ഭ്രാന്ത് ലൗകികമായ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനമാണ്. ബാവുളുകൾ ഒരേസമയം ഹിന്ദുമതത്തിലെ വൈഷ്ണവ സഹജിയ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നും, ഇസ്ലാം മതത്തിലെ സൂഫിസത്തിൽ നിന്നും ഊർജ്ജം ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും, അവർ ഈ രണ്ട് മതങ്ങളുടെയും യാഥാസ്ഥിതിക ചട്ടക്കൂടുകളെ (Orthodoxy) നിരാകരിക്കുന്നു.

2.1 കാർഷിക സംസ്കൃതിയും ഭൗതികവാദവും

ദേബിപ്രസാദ് ചതോപാധ്യായ തന്റെ ‘ലോകായത’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, ഇന്ത്യയിലെ ഭൗതികവാദ പാരമ്പര്യം ഉത്ഭവിച്ചത് വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് കാർഷികവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. മണ്ണുമായും പ്രകൃതിയുമായും നിരന്തര സമ്പർക്കത്തിലായിരുന്ന കർഷകർക്ക്, പ്രകൃതിയിലെ മാറ്റങ്ങളും ശരീരത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും (ജനനം, മരണം, ലൈംഗികത) തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമായിരുന്നു. താന്ത്രിക വിധികളുടെ (Tantra) ഉത്ഭവവും ഈ കാർഷിക ആചാരങ്ങളിൽ നിന്നാണ്.

ബാവുളുകൾ ഭൂരിഭാഗവും താഴെക്കിടയിലുള്ള ജാതികളിൽ നിന്നും (നമശൂദ്രർ, നെയ്ത്തുകാർ, കർഷകർ) വന്നവരാണ്. അതിനാൽ അവരുടെ തത്ത്വചിന്തയിൽ ആകാശത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ മണ്ണിന്റെ മണമുണ്ട്. അവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന രൂപകങ്ങൾ (Metaphors) മിക്കതും കൃഷി, നെയ്ത്ത്, മീൻപിടുത്തം, കച്ചവടം തുടങ്ങിയ ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

“എന്റെ വണ്ടി ഓടുന്നില്ല… എഞ്ചിനിൽ തുരുമ്പെടുത്തു…” (ഷാ അബ്ദുൾ കരീം).

ശരീരത്തെ ഒരു യന്ത്രമായി (Machine) കാണുന്ന ഈ രീതി, തികച്ചും ഭൗതികവാദപരമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാടാണ്. യന്ത്രം കേടായാൽ അത് ഓടില്ല. അവിടെ അത്ഭുതപ്രവർത്തികൾക്ക് (Miracles) സ്ഥാനമില്ല. അറ്റകുറ്റപ്പണി (Yoga/Sadhana) നടത്തിയാലേ വണ്ടി ഓടൂ.

ഭാഗം 3: ദേഹതത്ത്വം – ശരീരം പ്രപഞ്ചമാകുമ്പോൾ

ബാവുൾ ദർശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു ‘ദേഹതത്ത്വം’ (Deha-tattva) ആണ്. ഇത് കേവലം യോഗാഭ്യാസത്തിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു ഭൗതികവാദ ഉപാധിയാണ്.

3.1 “യദ് അസ്തി ബ്രഹ്മാണ്ഡേ തദ് അസ്തി പിണ്ഡാണ്ഡേ”

“ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലുള്ളതെല്ലാം പിണ്ഡാണ്ഡത്തിലുമുണ്ട്” (What is in the macrocosm is in the microcosm/body) എന്നത് ബാവുൾ ദർശനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രമാണമാണ്. ഇത് കേവലമൊരു ആത്മീയ വചനമല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ജൈവികമായ (Biological) ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. പ്രപഞ്ചം പ്രവർത്തിക്കുന്ന അതേ ഭൗതിക നിയമങ്ങൾ തന്നെയാണ് മനുഷ്യശരീരത്തെയും നയിക്കുന്നത്.

ഭൗതികവാദ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇതിനെ നോക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് വേറിട്ട ഒരു അസ്തിത്വമല്ലെന്നും, പ്രകൃതിയിലെ ദ്രവ്യങ്ങൾ (Matter) തന്നെയാണ് മനുഷ്യശരീരമായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും വ്യക്തമാകും. ചാർവാകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മദ്യത്തിലെ ലഹരി എപ്രകാരം ചേരുവകളുടെ മിശ്രണത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നുവോ, അപ്രകാരം ശരീരത്തിലെ ഭൂതങ്ങളുടെ സവിശേഷമായ കൂടിച്ചേരലിൽ നിന്ന് ‘ബോധം’ ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ബാവുൾ കവികൾ ശരീരത്തെ ‘മണ്ണിന്റെ കൂട്’ (Cage of earth), ‘വീട്’ (House), ‘കപ്പൽ’ (Boat) തുടങ്ങിയ ഭൗതിക വസ്തുക്കളോട് ഉപമിക്കുന്നു.

ലാലൻ ഫക്കീർ പാടുന്നു:

 

“ഈ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ എത്രയെത്ര അത്ഭുതങ്ങളാണ്! ഇതിൽ മലകളും നദികളും നക്ഷത്രങ്ങളുമുണ്ട്.”

 

ഇത് പ്രകൃതിയെ മനുഷ്യശരീരത്തിലേക്ക് ആവാഹിക്കുന്ന രീതിയാണ്. അതായത്, സത്യം തേടി ഹിമാലയത്തിലോ കാശിയിലോ പോകേണ്ടതില്ല, കാരണം ഭൗതികമായ ഈ പ്രകൃതി മുഴുവൻ നിന്റെ ശരീരത്തിലുണ്ട്. ഇത് “പുറമെനിന്നുള്ള ദൈവത്തെ” (Transcendental God) നിരാകരിക്കുകയും, ഭൗതികമായ ശരീരത്തെ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

3.2 ശരീരമാണ് ക്ഷേത്രം: വിഗ്രഹാരാധനയുടെ നിരാകരണം

ഇന്ത്യൻ ഭൗതികവാദികൾ വേദങ്ങളെയും യാഗങ്ങളെയും എതിർത്തതുപോലെ, ബാവുളുകൾ ക്ഷേത്രങ്ങളെയും മസ്ജിദുകളെയും തീർത്ഥാടനങ്ങളെയും നിരാകരിക്കുന്നു. ദൈവം എവിടെയോ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യശരീരത്തിനുള്ളിലെ ‘മനുഷ്യൻ’ (Manush) തന്നെയാണ് ദൈവം.

“നിന്റെ മക്കയും കാശിയും ഹൃദയത്തിനുള്ളിലാണ്, എന്തിനാണ് നീ പുറത്ത് അലഞ്ഞു നടക്കുന്നത്?”

ഈ ചോദ്യം, ഭൗതികവാദപരമായ ഒരു തിരിച്ചറിവാണ് നൽകുന്നത്. മനുഷ്യനാണ് സത്യം, മനുഷ്യന് മുകളിൽ ഒന്നുമില്ല (ചണ്ഡീദാസിന്റെ വരികൾ പോലെ – “ശബാർ ഉപാർ മാനുഷ് സത്യ, താഹാർ ഉപാർ നായ്”). ഇവിടെ ‘മനുഷ്യൻ’ എന്നത് കേവലം ആത്മാവല്ല, മറിച്ച് മാംസവും രക്തവുമുള്ള മനുഷ്യൻ തന്നെയാണ്. ദേബിപ്രസാദ് ചതോപാധ്യായ തന്റെ ‘ലോകായത’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, പ്രാചീന താന്ത്രിക വിധികൾ ശരീരത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതായിരുന്നു.

ബാവുൾ സാധനയിൽ (ആചാരങ്ങളിൽ) ലൈംഗികതയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ‘നാല് ചന്ദ്രന്മാർ’ (Four Moons) ‘എന്ന് അവർ വിളിക്കുന്ന ശരീരസ്രവങ്ങളെ (രക്തം, ശുക്ലം, മലം, മൂത്രം) നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് അവർ ‘സിദ്ധി’ നേടുന്നത്. ഇത് തികച്ചും ജൈവശാസ്ത്രപരമായ (Biological) ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. ആത്മാവ് എന്ന അമൂർത്തമായ (Abstract) സങ്കൽപ്പത്തേക്കാൾ, ശരീരം എന്ന മൂർത്തമായ (Concrete) യാഥാർത്ഥ്യത്തിലാണ് അവരുടെ ശ്രദ്ധ.

ഭാഗം 4: ലാലൻ ഫക്കീർ – ഒരു യുക്തിവാദിയുടെ ഗീതങ്ങൾ

ബാവുൾ സംഗീതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രകാശമാനമായ നക്ഷത്രമാണ് ലാലോൻ ഫക്കീർ (1774-1890). അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരികൾ ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെയുള്ള, പ്രത്യേകിച്ച് ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെയുള്ള അതിശക്തമായ കലഹമാണ്.

4.1 “ജാത് ഗേലോ ജാത് ഗേലോ ബോലെ” – ജാതിയുടെ ഭൗതിക നിരാകരണം

ജാതി എന്നത് മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ, കൃത്രിമമായ ഒന്നാണെന്നും അതിന് പ്രകൃതിയിലോ ശരീരത്തിലോ യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലെന്നും ലാലോൻ പാടുന്നു.

 

“ജാത് ഗേലോ ജാത് ഗേലോ ബോലെ ഏകി അജബ് കാർഖാനാ… സത്യ കാജേ കേവു നോയ് രാജി ഷോബി ദേഖി താ നാ നാ…”

(ജാതി പോയേ ജാതി പോയേ എന്ന് പറഞ്ഞ് എന്ത് വിചിത്രമായ ബഹളമാണിത്? സത്യത്തിന്റെ പാതയിൽ ആരും ഇല്ല, എല്ലാവരും മിഥ്യയ്ക്ക് പിറകെയാണ്).

 

തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ചോദിക്കുന്നു:

“ജനിക്കുമ്പോഴും മരിക്കുമ്പോഴും മനുഷ്യന് എന്ത് ജാതി ചിഹ്നമാണുള്ളത്? പൂണൂൽ ധരിച്ചതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണനാകുമെങ്കിൽ, പൂണൂലില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയുടെ ജാതി എതാണ്?”

 

ഈ ചോദ്യങ്ങൾ തികച്ചും യുക്തിഭദ്രവും (Rational), ശാസ്ത്രീയവുമാണ്. “എല്ലാവരും ഒരേ വെള്ളം കൊണ്ടാണ് ശുദ്ധമാകുന്നത്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ജാതിക്ക് ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്ന് ലാലോൻ തെളിയിക്കുന്നു. ജനനമോ മരണമോ ജാതി നോക്കിയല്ല സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന സത്യം അദ്ദേഹം വിളിച്ചുപറയുന്നു.

4.2 “അചിൻ പാഖി” – ജീവന്റെ ഭൗതികവാദം

ലാലന്റെ പ്രശസ്തമായ ഗാനമാണ് “ഖാചാർ ഭിതർ അചിൻ പാഖി” (കൂട്ടിനുള്ളിലെ അപരിചിതനായ പക്ഷി).

“ഖാചാർ ഭിതർ അചിൻ പാഖി കെംനെ ആഷെ ജായ് തോരേ ധോർതേ പാർലേ മോനോ ബേഡി ദിതാം താഹാർ പായ്…”

(കൂട്ടിനുള്ളിലെ അപരിചിതനായ ആ പക്ഷി എങ്ങനെ വന്നുപോകുന്നു? അതിനെ പിടിക്കാൻ കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ എന്റെ മനസ്സാകുന്ന ചങ്ങലകൊണ്ട് അതിനെ ബന്ധിക്കുമായിരുന്നു).

ഇവിടെ ‘കൂട്’ എന്നത് ശരീരവും, ‘പക്ഷി’ എന്നത് ജീവനും അഥവാ പ്രാണനുമാണ്. സാധാരണ ആത്മീയ വായനയിൽ ഇത് ആത്മാവിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭൗതികവാദപരമായി നോക്കിയാൽ, പക്ഷിക്ക് (ജീവന്) കൂട് (ശരീരം) ഇല്ലാതെ നിലനിൽപ്പില്ല. കൂട് തകർന്നാൽ പക്ഷിയും പോകുന്നു. പക്ഷിയെ പിടിച്ചുകെട്ടാൻ കഴിയില്ല എന്നത്, ജീവൻ ഭൗതികമായ ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ധർമ്മമാണെന്നും, ശരീരം നശിക്കുന്നതോടെ അതും ഇല്ലാതാകുന്നു എന്നുമുള്ള ഭൗതികവാദ സത്യത്തെ കവിതാത്മകമായി അവതരിപ്പിക്കലായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം.

ഭാഗം 5: ഹസൻ രാജയും ദുദ്ദു ഷായും – അസ്ഥിരതയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും പാട്ടുകൾ

ലാലനെ കൂടാതെ ഹസൻ രാജ, ദുദ്ദു ഷാ തുടങ്ങിയ ബാവുൾ കവികളും ഭൗതികവാദപരമായ ദർശനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

5.1 ഹസൻ രാജ: മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന ശരീരം

സില്ഹട്ടിലെ ജമീന്ദാറായിരുന്ന ഹസൻ രാജ, തന്റെ സമ്പത്തും അധികാരവും ഉപേക്ഷിച്ച് ബാവുൾ വഴി തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരികളിൽ ഭൗതികജീവിതത്തിന്റെ നശ്വരതയെക്കുറിച്ചുള്ള കടുത്ത ബോധം കാണാം.

 

“ലോകേ ബോലെ ബോലെ രേ, ഘർ ബാരി ബാലാ നായ് അമാർ കി ഘർ ബനാഇമു ആമി, ശൂന്യേർ മഝാർ…”

(ആളുകൾ പറയുന്നു, എന്റെ വീടും പറമ്പും നന്നല്ലെന്ന്. ശൂന്യതയ്ക്ക് നടുവിൽ ഞാൻ എന്ത് വീടാണ് പണിയേണ്ടത്?).

 

ഇവിടെ ‘വീട്’ എന്നത് ഭൗതികശരീരത്തെയും, ‘ശൂന്യത’ എന്നത് മരണത്തെയുമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ശരീരം നശിക്കുന്നതാണ്, അതിനെ അലങ്കരിച്ചിട്ട് കാര്യമില്ല. എന്നാൽ ഇതിൽ ഒരു വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്. ചാർവാകർ “ശരീരം ഉള്ളപ്പോൾ സുഖിക്കുക” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ഹസൻ രാജ “ശരീരം നശിക്കുന്നതിനാൽ അതിൽ ഭ്രമിക്കരുത്” എന്ന് പറയുന്നു. ഫലത്തിൽ രണ്ടും ശരിവെക്കുന്നത് മരണാനന്തരജീവിതത്തിലല്ല, മറിച്ച് ഈ ജീവിതത്തിന്റെ (നശ്വരമായ) യാഥാർത്ഥ്യത്തിലാണ്.

ഹസൻ രാജയുടെ “മാടിർ പിഞ്ജിരാർ മാഝേ” (മണ്ണിന്റെ കൂട്) എന്ന പ്രയോഗം , മനുഷ്യശരീരം പഞ്ചഭൂതങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമാണെന്ന ലോകായത സിദ്ധാന്തത്തെ അടിവരയിടുന്നു.

5.2 ദുദ്ദു ഷാ: മതനിഷേധത്തിന്റെ ഭൗതികവാദം

ലാലന്റെ ശിഷ്യനായ ദുദ്ദു ഷാ, മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിഭജനങ്ങളെ അതിശക്തമായി എതിർക്കുന്നു.

“സ്വർഗ്ഗവും നരകവും എവിടെയാണെന്ന് ആർക്കറിയാം? കണ്ടവർ ആരെങ്കിലും വന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ? കേട്ടുകേൾവികൾ വിശ്വസിച്ച് മടിയന്മാരാകരുത്.”.

ഇത് ചാർവാകന്റെ “ന സ്വർഗ്ഗോ നാപവർഗോ വാ” (സ്വർഗ്ഗവുമില്ല, മോക്ഷവുമില്ല) എന്ന വരിയുടെ നാടൻ രൂപമാണ്. പ്രത്യക്ഷമായി അനുഭവിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നിനെയും അംഗീകരിക്കരുത് എന്ന നിർബന്ധബുദ്ധി ഇവിടെ കാണാം. മതങ്ങൾ മനുഷ്യനെ വിഭജിക്കാനായി പുരോഹിതന്മാർ ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്നും, അതിന് ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്നും ദുദ്ദു ഷാ വാദിക്കുന്നു.

ഭാഗം 6: ടാഗോറും ചതോപാധ്യായയും – രണ്ട് വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ

ബാവുൾ ദർശനത്തെ ആധുനിക ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയത് രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറും ക്ഷിതിമോഹൻ സെന്നുമാണ്. എന്നാൽ അവരുടെ വ്യാഖ്യാനവും ദേബിപ്രസാദ് ചതോപാധ്യായയുടെ വ്യാഖ്യാനവും തമ്മിൽ വലിയ അന്തരം ഉണ്ട്.

6.1 ടാഗോറിന്റെ ആത്മീയവൽക്കരണം

ടാഗോർ ബാവുളുകളെ കണ്ടത് ഉപനിഷത്തുകളിലെ ഋഷിവര്യന്മാരുടെ പിൻഗാമികളായാണ്. ലാലന്റെ “മോനേർ മാനുഷ്” (Man of the Heart) എന്ന സങ്കല്പത്തെ ടാഗോർ “ജീവൻ ദേവത” (Jivan Devata) അഥവാ പരമാത്മാവ് എന്ന നിലയിലാണ് വ്യാഖ്യാനിച്ചത്. “റിലിജിയൻ ഓഫ് മാൻ” (The Religion of Man) എന്ന പ്രഭാഷണ പരമ്പരയിൽ ടാഗോർ ബാവുളുകളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നത്, വിശ്വമാനവികതയുടെ (Universal Humanism) പ്രതീകമായാണ്.

6.2 ചതോപാധ്യായയുടെ ഭൗതികവാദ വിമർശനം

പ്രമുഖ മാർക്സിസ്റ്റ് ചരിത്രകാരനായ ദേബിപ്രസാദ് ചതോപാധ്യായ, ടാഗോറിന്റെയും ക്ഷിതിമോഹൻ സെന്നിന്റെയും വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നു. ‘ലോകായത’ എന്ന തന്റെ ബൃഹദ്ഗ്രന്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നത്, ബാവുൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള താന്ത്രിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭൗതികവാദപരമായ ‘ദേഹവാദ’ത്തിന്റെ (Body-centrism) തുടർച്ചയാണെന്നാണ്.

ചതോപാധ്യായയുടെ പ്രധാന വാദങ്ങൾ:

  1. ഉത്ഭവം: ബാവുളുകൾ ഉത്ഭവിച്ചത് കാർഷിക സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നാണ് (Agricultural rites). കർഷകന് മണ്ണും ശരീരവുമാണ് പ്രധാനം, അല്ലാതെ അമൂർത്തമായ ബ്രഹ്മമല്ല.
  2. സന്ധ്യാ ഭാഷ (Twilight Language): ബാവുളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘നിഗൂഢ ഭാഷ’ യഥാർത്ഥത്തിൽ ലൈംഗികവും ശരീരശാസ്ത്രപരവുമായ ക്രിയകളെ (Sexual and physiological acts) മറച്ചുവെക്കാനുള്ളതാണ്. ‘താമര’ എന്നത് സ്ത്രീയുടെ ലൈംഗിക അവയവത്തെയും, ‘തേൻ’ എന്നത് രജസ്സിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനെ ടാഗോർ ആത്മീയമായി തെറ്റിദ്ധരിച്ചു.

 

  1. ഭൗതികയാഥാർത്ഥ്യം: ബാവുൾ ഗാനങ്ങൾ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയെക്കുറിച്ചും (Fertility), പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഭൗതിക വിജ്ഞാനമാണ്.

ഉപസംഹാരം – ഭൗതികവാദപരമായ ആത്മീയത

ബാവുൾ സംഗീതത്തെയും ദർശനത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഈ അന്വേഷണം നമ്മെ എത്തിക്കുന്നത് സവിശേഷമായ ഒരു തിരിച്ചറിവിലേക്കാണ്. ബാവുൾ ദർശനം പാശ്ചാത്യ അർത്ഥത്തിലുള്ള ‘മെറ്റീരിയലിസം’ (Materialism) അല്ല. അത് ഉപഭോഗസംസ്കാരത്തെയോ (Consumerism), ധാർമ്മിക നിരാകരണത്തെയോ (Nihilism) പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ഒരു ‘ആധ്യാത്മിക ഭൗതികവാദമാണ്’ (Spiritual Materialism) അത്.

അതിന്റെ കാതലായ അംശങ്ങൾ ഇവയാണ്:

  1. പരലോക നിഷേധം: മരണശേഷം കിട്ടുന്ന സാങ്കൽപ്പിക സുഖങ്ങളേക്കാൾ, ഈ ജീവിതത്തിലെ സ്നേഹത്തിനും സഹവർത്തിത്വത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
  2. ശരീരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം: ശരീരം പാപമാണെന്നോ, ആത്മാവിന്റെ തടവറയാണെന്നോ കരുതുന്നതിന് പകരം, ശരീരത്തെ അറിവിന്റെയും സത്യത്തിന്റെയും ഉറവിടമായി കാണുന്നു.
  3. സമത്വം: ജാതി, മതം, വർഗ്ഗം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനങ്ങളെ, അവയ്ക്ക് ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്ന് കാണിച്ച് നിരാകരിക്കുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, ചാർവാക ദർശനം പൗരാണിക ഇന്ത്യയിൽ അക്കാദമിക് തലത്തിൽ (തർക്കശാസ്ത്രത്തിൽ) ചെയ്ത വിപ്ലവം, പാട്ടുകളിലൂടെയും ജീവിതരീതിയിലൂടെയും ഗ്രാമീണ ജനതയ്ക്കിടയിൽ നടപ്പിലാക്കുകയായിരുന്നു ബാവുളുകൾ ചെയ്തത്. “നിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള ദൈവത്തെ കണ്ടെത്തുക” എന്ന് അവർ പറയുമ്പോൾ, “മനുഷ്യനാണ് ദൈവം, മനുഷ്യനപ്പുറം ഒന്നുമില്ല” എന്ന വിപ്ലവാത്മകമായ ഭൗതികവാദ സത്യമാണ് അവർ പാടുന്നത്.

കുറിപ്പുകൾ (Notes)

  1. ലോകായതം (Lokayata): ‘ലോകേഷു ആയതഃ’ – ലോകത്തിൽ (ജനങ്ങളിൽ) വ്യാപകമായത് എന്ന് അർത്ഥം. ചാർവാകൻ എന്ന ഋഷിയുമായും ബൃഹസ്പതിയുമായും ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രത്യക്ഷത്തെ മാത്രം പ്രമാണമായി സ്വീകരിക്കുന്നതിനാൽ ഇവർ വേദങ്ങളെയും അനുമാനങ്ങളെയും തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
  2. ദേഹതത്ത്വം (Deha-tattva): ബാവുൾ സാധനയുടെ അടിസ്ഥാനം. ശരീരം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മരൂപമാണെന്നും (Microcosm), ശരീരത്തിലെ നാഡികൾ, ചക്രങ്ങൾ, സ്രവങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ സത്യത്തെ അറിയാമെന്നും ഉള്ള സിദ്ധാന്തം.
  3. മോനേർ മാനുഷ് (Moner Manush): ‘മനസ്സിലെ മനുഷ്യൻ’. ഇത് പലപ്പോഴും ദൈവമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ബാവുൾ ദർശനത്തിൽ ഇത് പരമാത്മാവല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ തന്നെ ശുദ്ധമായ, സഹജമായ (Sahaja) അവസ്ഥയാണ്.
  4. അചിൻ പാഖി (Achin Pakhi): ലാലന്റെ പ്രശസ്തമായ പ്രതീകം. ‘അപരിചിതനായ പക്ഷി’. ഇത് ജീവശ്വാസത്തെയോ പ്രാണനെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂട്ടിൽ (ശരീരത്തിൽ) ബന്ധിക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും അത് സ്വതന്ത്രമാണ്, എന്നാൽ കൂടിന്റെ നാശത്തോടെ അതും പോകുന്നു.
  5. ചാരി ചന്ദ്ര (Four Moons): ബാവുൾ സാധനയിലെ നാല് പ്രധാന ശാരീരിക ദ്രാവകങ്ങൾ (രക്തം, ശുക്ലം, മലം, മൂത്രം). ഇതിന്റെ നിയന്ത്രണമാണ് അവരുടെ യോഗവിദ്യയുടെ അടിസ്ഥാനം.

ഗ്രന്ഥസൂചി (Bibliography)

Bhattacharya, Ramkrishna. Lokayata/Carvaka – Indian Materialism. Internet Encyclopedia of Philosophy, https://iep.utm.edu/indmat/. Accessed 6 May 2026.

Chattopadhyaya, Debiprasad. Lokayata: A Study in Ancient Indian Materialism. 7th ed., People’s Publishing House, 1992. BJP e-Library, https://library.bjp.org/jspui/bitstream/123456789/848/1/Lokayata%20-%20a%20Study%20of%20Indian%20Materialism%20-%20Philisophy.pdf.

Dewan, Khabiruddin. “Mysticism in the Songs of Bangladeshi Baul (Mystic) Singer.” Education, vol. 5, no. 1, 2015, pp. 7-11. Scientific & Academic Publishing, doi:10.5923/j.edu.20150501.02.

Fakir, Lalon. Lalan’s Songs. Translated by Carol Salomon, National Translation Mission, http://ntm.org.in/download/ttvol/volume10-1/Lalans-Songs.pdf.

Knight, Lisa I. Women, Religion and the Body in South Asia: Living with Bengali Bauls. Routledge, 2011. DOKUMEN.PUB, https://dokumen.pub/women-religion-and-the-body-in-south-asia-living-with-bengali-bauls-1nbsped-9781138561892.html.

Lorenzen, David N. Devotion and Dissent in Indian History. Manohar Publishers, 2014. DOKUMEN.PUB, https://dokumen.pub/devotion-and-dissent-in-indian-history-9789384463090.html.

Openshaw, Jeanne. “Context: Bauls, Baul Literature and the Absence of Bhaba Pagla.” Seeking the Divine: Visual Arts and Manuscripts of Bengal, edited by Carola Erika Lorea, Brill, 2016. https://brill.com/downloadpdf/display/book/9789004324718/B9789004324718_003.pdf.

Sarkar, Sumahan. “Traditional Baul Singers and Their Esoteric Practices in Birbhum.” South Asian Anthropologist, vol. 19, no. 2, 2019, pp. 151-158. ARF India, https://www.arfjournals.com/image/catalog/Journals%20Papers/SAAN/2019/No%202%20(2019)/5-Sumahan.pdf.

Solomon, Thomas. “Review of Charles Capwell, Sailing on the Sea of Love: The Music of the Bauls of Bengal.” Journal of Folklore Research Reviews, IU ScholarWorks, 2020, https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/jfrr/article/view/39250.

Tagore, Rabindranath. The Religion of Man. George Allen & Unwin Ltd, 1931. zoraweb, https://zoraweb.com/religion-man.

Zhu, Qian. The World Turned Upside Down. Foreign Languages Press, 2025, https://foreignlanguages.press/wp-content/uploads/2025/06/N14-The-World-Turned-Upside-Down-1st-Printing-FINAL-FINAL.pdf.

സൈന്ധവ് എസ്.എം.

5 1 vote
Rating
guest
0 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x