തോമസ് അലക്സാണ്ടർ
Published: 10 February 2026 കവര്സ്റ്റോറി
ദേശീയവിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020: വിമര്ശനങ്ങള് ക്രോഡീകരിക്കുമ്പോള്
ഇന്ത്യന് വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020 (NEP 2020), 1986-ലെ നയത്തിന് ശേഷം 34 വര്ഷത്തെ ഇടവേള കഴിഞ്ഞാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആഗോള വൈജ്ഞാനിക സാഹചര്യങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കാന് സജ്ജമായ ഒരു തലമുറയെ വാര്ത്തെടുക്കുക എന്ന പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ നയം രൂപകല്പ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. സമഗ്രവും ബഹുവിഷയാധിഷ്ഠിതവുമായ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ രീതി വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ഈ രേഖ, വിദ്യാലയ തലം മുതല് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം വരെ വലിയ മാറ്റങ്ങള് നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നു. എന്നാല്, നയത്തിലെ നിര്ദ്ദേശങ്ങള്, പ്രത്യേകിച്ച് ‘ശ്രേണീകൃത സ്വയംഭരണം’ (Graded Autonomy), വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സ്വകാര്യവല്ക്കരണം, പാഠ്യപദ്ധതിയിലെ ആശയപരമായ മാറ്റങ്ങള് എന്നിവ ജനാധിപത്യ-മതേതര മൂല്യങ്ങള്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന നിലയില് വ്യാപകമായി വിമര്ശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രബന്ധം ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020-ന്റെ വിവിധ വശങ്ങളെയും അതിന്മേലുള്ള വിമര്ശനാത്മക നിലപാടുകളെയും അക്കാദമിക തലത്തില് പരിശോധിക്കുന്നു.
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020: ഔദ്യോഗിക ചട്ടക്കൂടും ലക്ഷ്യങ്ങളും
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020, ഇന്ത്യയെ ഒരു ‘ആഗോള വൈജ്ഞാനിക മഹാശക്തി’ (Global Knowledge Superpower) ആക്കി മാറ്റാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളില് നാലാമത്തേതായ (SDG4) ‘ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാവര്ക്കും’ എന്ന ലക്ഷ്യവുമായി ഈ നയം പൊരുത്തപ്പെടുന്നു. പ്രായോഗികമായ അറിവ്, വിമര്ശനാത്മക ചിന്താശേഷി, മൂല്യാധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയ്ക്കാണ് ഇതില് ഊന്നല് നല്കുന്നത്.
വിദ്യാലയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ പരിഷ്കാരങ്ങള്
വിദ്യാലയ വിദ്യാഭ്യാസ ഘടനയില് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റമാണ് നയം നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നത്. നിലവിലുള്ള 10+2 എന്ന ഘടനയ്ക്ക് പകരം 5+3+3+4 എന്ന പുതിയ രീതി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ വിവിധ വികാസ ഘട്ടങ്ങളെ (Developmental Stages) ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ്.
ഘട്ടം (Stage) | പ്രായം (Age) | ക്ലാസുകൾ (Classes) | പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ സ്വഭാവം |
ഫൗണ്ടേഷണൽ (Foundational) | 3 - 8 | അങ്കണവാടി/പ്രീ-സ്കൂൾ, 1, 2 | കളിയിലൂടെയുള്ള പഠനം, അടിസ്ഥാന സാക്ഷരത, സംഖ്യാജ്ഞാനം. |
പ്രിപ്പറേറ്ററി (Preparatory) | 8 - 11 | 3 - 5 | കളികളും പ്രവർത്തനങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പഠനം, ഭാഷാ വികാസം. |
മിഡിൽ (Middle) | 11 - 14 | 6 - 8 | ശാസ്ത്രം, ഗണിതം, കലകൾ എന്നിവയിലെ പരീക്ഷണാത്മക പഠനം, തൊഴിലധിഷ്ഠിത പരിശീലനം. |
സെക്കൻഡറി (Secondary) | 14 - 18 | 9 - 12 | ബഹുവിഷയ പഠനം, കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള വിമർശനാത്മക ചിന്ത, വിഷയങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം |
കുട്ടികളുടെ ആദ്യകാല വികാസത്തിന് (Early Childhood Care and Education – ECCE) ഈ നയം വലിയ പ്രാധാന്യം നല്കുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സുമുതല് കുട്ടികള് ഔദ്യോഗിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത് അവരുടെ മസ്തിഷ്ക വികാസത്തിന് സഹായിക്കുമെന്ന് ഔദ്യോഗിക രേഖ സമര്ത്ഥിക്കുന്നു (മിനിസ്ട്രി ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷന് 7).
ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പുനഃസംഘടന
ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില് സമഗ്രമായ ഉടച്ചുവാര്ക്കലാണ് നയം നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നത്. കോളേജുകളുടെ അഫിലിയേഷന് സമ്പ്രദായം ഘട്ടംഘട്ടമായി നിര്ത്തലാക്കുകയും പകരം സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള കോളേജുകളോ സര്വകലാശാലകളോ ആക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 2035-ഓടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ മൊത്തം പ്രവേശന അനുപാതം (Gross Enrolment Ratio – GER) 50 ശതമാനമായി വര്ദ്ധിപ്പിക്കാന് നയം ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ പ്രധാന മാറ്റങ്ങള് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ബഹുവിഷയ ബിരുദ പഠനം: ബിരുദ പഠനം മൂന്ന് അല്ലെങ്കില് നാല് വര്ഷമായിരിക്കും. നാല് വര്ഷത്തെ ബിരുദം പൂര്ത്തിയാക്കുന്നവര്ക്ക് നേരിട്ട് ഗവേഷണത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാന് സാധിക്കും.
2. മള്ട്ടിപ്പിള് എന്ട്രി ആന്ഡ് എക്സിറ്റ്: വിദ്യാര്ത്ഥികള്ക്ക് പഠനകാലയളവില് എപ്പോള് വേണമെങ്കിലും പഠനം നിര്ത്താനും പിന്നീട് പുനരാരംഭിക്കാനും സാധിക്കും. ഒരു വര്ഷത്തിന് സര്ട്ടിഫിക്കറ്റും രണ്ട് വര്ഷത്തിന് ഡിപ്ലോമയും ലഭിക്കും.
3. അക്കാദമിക് ബാങ്ക് ഓഫ് ക്രെഡിറ്റ് (ABC): വിദ്യാര്ത്ഥികള് നേടുന്ന ക്രെഡിറ്റുകള് ഡിജിറ്റലായി സൂക്ഷിക്കുകയും അത് മറ്റൊരു സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് മാറ്റാന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം.
4. ഏകീകൃത നിയന്ത്രണ സംവിധാനം: മെഡിക്കല്, നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകള് ഒഴികെയുള്ള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നിയന്ത്രിക്കാന് ‘ഹയര് എഡ്യൂക്കേഷന് കമ്മീഷന് ഓഫ് ഇന്ത്യ’ (HECI) എന്ന ഒറ്റ സംവിധാനം രൂപീകരിക്കും.
ശ്രേണീകൃത സ്വയംഭരണം (Graded Autonomy): ഘടനയും ആശങ്കകളും
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020-ന്റെ ഏറ്റവും തര്ക്കവിഷയമായ നിര്ദ്ദേശങ്ങളില് ഒന്നാണ് ‘ശ്രേണീകൃത സ്വയംഭരണം’. ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് വിവിധ തലത്തിലുള്ള സ്വതന്ത്ര അധികാരം നല്കുന്ന രീതിയാണിത്. 2018-ലെ യുജിസി ചട്ടങ്ങള് വഴിയാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടതെങ്കിലും NEP 2020 ഇതിനെ വിദ്യാഭ്യാസ വ്യവസ്ഥയുടെ കാതലായ ഭാഗമാക്കി മാറ്റി.
സ്വയംഭരണത്തിന്റെ വിഭാഗങ്ങള്
നാഷണല് അസസ്മെന്റ് ആന്ഡ് അക്രഡിറ്റേഷന് കൗണ്സില് (NAAC) നല്കുന്ന സ്കോറുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് സ്ഥാപനങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിക്കുന്നു:
വിഭാഗം (Category) | നാക് സ്കോർ (NAAC Score) | സ്വയംഭരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം |
കാറ്റഗറി I | 3.51 - ന് മുകളിൽ | യുജിസിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ പുതിയ കോഴ്സുകൾ തുടങ്ങാനും ഓഫ്-ക്യാമ്പസ് സെന്ററുകൾ ആരംഭിക്കാനും അധികാരം. വിദേശ ഫാക്കൽറ്റികളെ നിയമിക്കാനും വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്താനും സ്വാതന്ത്ര്യം. |
കാറ്റഗറി II | 3.26 - 3.50 | വലിയ തോതിലുള്ള ഭരണപരമായ സ്വതന്ത്ര്യം ലഭിക്കും, എന്നാൽ ചില നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കും. |
കാറ്റഗറി III | 3.26 - ന് താഴെ | കർശനമായ യുജിസി നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കും. സ്വയംഭരണാവകാശം ലഭിക്കില്ല. |
സാമ്പത്തിക ഭാരവും ഫീസിനെ സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകളും
ശ്രേണീകൃത സ്വയംഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം അത് സ്ഥാപനങ്ങളെ സ്വന്തമായി ഫണ്ട് കണ്ടെത്താന് (Self-financing) പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്. കാറ്റഗറി I പദവി ലഭിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള് പുതിയ കോഴ്സുകള് തുടങ്ങുമ്പോള് അതിനായി സര്ക്കാരില് നിന്ന് ഗ്രാന്റുകള് ആവശ്യപ്പെടാന് പാടില്ല എന്ന് യുജിസി ചട്ടം നിഷ്കര്ഷിക്കുന്നു (UGC 2018). ഇത് സത്യത്തില് സ്ഥാപനങ്ങളെ ഫീസ് വര്ദ്ധിപ്പിക്കാന് നിര്ബന്ധിതരാക്കുന്നു. ഡല്ഹി സര്വകലാശാലയിലെ അധ്യാപകര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് പ്രകാരം, ബി.ടെക്, ജേണലിസം തുടങ്ങിയ പുതിയ കോഴ്സുകള്ക്ക് വന്തോതില് ഫീസ് ഈടാക്കുന്നത് ഈ സ്വയംഭരണത്തിന്റെ ഫലമായാണ്.
‘സര്വകലാശാലകള് സ്വയം ഫണ്ട് കണ്ടെത്തണം എന്ന നിര്ദ്ദേശം ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തെ ധനികര്ക്ക് മാത്രം പ്രാപ്യമായ ഒന്നാക്കി മാറ്റും’ എന്ന് ഡെമോക്രാറ്റിക് ടീച്ചേഴ്സ് ഫ്രണ്ട് (DTF) വിമര്ശിക്കുന്നു. ഇത് ഗവണ്മെന്റ് ഗ്രാന്റുകളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ദളിത്, പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളില് നിന്നുള്ള വിദ്യാര്ത്ഥികളെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പുറത്താക്കാന് കാരണമാകും.
കോര്പ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങളും നവഉദാരവല്ക്കരണ അജണ്ടയും
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020-നെ വിമര്ശകര് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ‘വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചരക്കു വത്കരണം’ (Commodification of Education) എന്നാണ്. ഈ നയം നവഉദാരവല്ക്കരണ സാമ്പത്തിക നയങ്ങളുമായി ആഴത്തില് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങള് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വിപണിവല്ക്കരണം
വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ഒരു സാമൂഹിക സേവനം എന്ന നിലയില് നിന്ന് മാറ്റി ലാഭമുണ്ടാക്കാവുന്ന ഒരു കച്ചവട മേഖലയാക്കി മാറ്റാനാണ് നയം ശ്രമിക്കുന്നത്. പബ്ലിക്-പ്രൈവറ്റ് പാര്ട്ണര്ഷിപ്പ് (PPP) മോഡലുകള്ക്ക് നല്കുന്ന അമിത പ്രാധാന്യം കോര്പ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. 2000-ലെ അംബാനി-ബിര്ള റിപ്പോര്ട്ട് വിഭാവനം ചെയ്തതുപോലെ, ഗവണ്മെന്റ് വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില് നിന്ന് പിന്വാങ്ങുകയും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകര്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണിത്.
കോര്പ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുന്ന ചില വശങ്ങള് ഇവയാണ്:
? ലാഭേച്ഛയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങള്: വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ‘ഫിലാന്ത്രോപിക്’ (Philanthropic) സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് പ്രാധാന്യം നല്കുമെന്ന് നയം പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യഥാര്ത്ഥത്തില് ഇത് സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്കുള്ള മറയാകുമെന്ന് വിമര്ശകര് വാദിക്കുന്നു.
? തൊഴില് വിപണിയിലെ അനുസരണയുള്ള തൊഴിലാളികള്: നയത്തില് ആവര്ത്തിച്ചുപയോഗിക്കുന്ന ‘Employability’, ‘Skill development’ തുടങ്ങിയ പദങ്ങള് വിദ്യാര്ത്ഥികളെ സര്ഗ്ഗാത്മക ചിന്തയുള്ള പൗരന്മാരാക്കുന്നതിന് പകരം വിപണിക്ക് ആവശ്യമായ നിര്ജ്ജീവമായ തൊഴിലാളികളാക്കി മാറ്റാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
? വിദ്യാഭ്യാസം കടബാധ്യതയായി: ഹയര് എഡ്യൂക്കേഷന് ഫിനാന്സിംഗ് ഏജന്സി (HEFA) വഴി സര്വകലാശാലകള്ക്ക് ഗ്രാന്റുകള്ക്ക് പകരം വായ്പകള് നല്കുന്നത് സ്ഥാപനങ്ങളെ കടക്കെണിയിലാക്കും. ഇത് തിരിച്ചടയ്ക്കാന് വിദ്യാര്ത്ഥികളില് നിന്ന് കൂടുതല് ഫീസ് ഈടാക്കേണ്ടി വരുന്നു. ഇതിനെ ‘എഡ്യൂക്കേഷന് ഓണ് ഡെബ്റ്റ്’ (Education on Debt) എന്നാണ് വിമര്ശകര് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
കുമാര് (2020) നിരീക്ഷിക്കുന്നത് പ്രകാരം, NEP 2020 മതേതരത്വം, സാമൂഹിക നീതി, ബഹുസ്വരത തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെ അവഗണിക്കുകയും വിപണിയുടെ ആവശ്യങ്ങള്ക്ക് മാത്രം മുന്ഗണന നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഹിന്ദുത്വ താല്പര്യങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കാവിവല്ക്കരണവും
NEP 2020-ന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ തലം വലിയ രീതിയിലുള്ള തര്ക്കങ്ങള്ക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടിട്ടുണ്ട്. നയരേഖയില് ഉടനീളം കാണുന്ന ‘ഇന്ത്യന് വിജ്ഞാന സമ്പ്രദായം’ (Indian Knowledge Systems – IKS) എന്ന സങ്കല്പം യഥാര്ത്ഥത്തില് ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗത്തിന്റെ താല്പര്യങ്ങള് അടിച്ചേല്പ്പിക്കാനാണെന്ന് വിമര്ശകര് ആരോപിക്കുന്നു.
വൈജ്ഞാനിക കാവിവല്ക്കരണം (Saffronization)
വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഇന്ത്യന്വല്ക്കരണം എന്ന പേരില് ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളെയും വൈദിക കാലഘട്ടത്തെയും മാത്രം മഹത്വവല്ക്കരിക്കാനാണ് നയം ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ മതേതര സ്വഭാവത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.
1. ചരിത്രത്തിന്റെ പുനര്വായന: പാഠപുസ്തകങ്ങളില് നിന്ന് മുഗള് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രം, ഡല്ഹി സുല്ത്താനേറ്റ് കാലഘട്ടം എന്നിവ നീക്കം ചെയ്തത് വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി. മതേതര മൂല്യങ്ങളെ ഉയര്ത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങള് ഒഴിവാക്കി, പകരം ഏകപക്ഷീയമായ ദേശീയവാദം വളര്ത്താനാണ് ശ്രമം.
2. വിവാദപരമായ മാറ്റങ്ങള്: എന്സിഇആര്ടി (NCERT) പാഠപുസ്തകങ്ങളില് നിന്ന് ചാള്സ് ഡാര്വിന്റെ പരിണാമ സിദ്ധാന്തം, മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ വധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില ഭാഗങ്ങള്, ഗുജറാത്ത് കലാപം, ബാബറി മസ്ജിദ് തകര്ത്തതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമര്ശങ്ങള് എന്നിവ ഒഴിവാക്കി. ഇത് വരുംതലമുറയെ യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങള് അറിയിക്കാതെ വളര്ത്താനുള്ള ശ്രമമാണെന്ന് ജേക്കബ് പീനിക്കപറമ്പില് വാദിക്കുന്നു.
3. സംസ്കൃതത്തിന് നല്കുന്ന അമിത പ്രാധാന്യം: ക്ലാസിക്കല് ഭാഷകള് പഠിപ്പിക്കുന്നത് നല്ലതാണെങ്കിലും, സംസ്കൃതത്തിന് മറ്റെല്ലാ ഇന്ത്യന് ഭാഷകളേക്കാളും ഉയര്ന്ന സ്ഥാനം നല്കുന്നത് ഭാഷാപരമായ അസമത്വത്തിന് കാരണമാകും.
‘വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള് വിമര്ശനാത്മക ചിന്തയുടെ ഇടങ്ങളാകണം, അല്ലാതെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രചരണ കേന്ദ്രങ്ങളാകരുത്’. പിഎം-ശ്രീ (PM-SHRI) വിദ്യാലയങ്ങള് യഥാര്ത്ഥത്തില് NEP-യുടെ ഈ ഹിന്ദുത്വ അജണ്ട നടപ്പിലാക്കാനുള്ള മാതൃകാ വിദ്യാലയങ്ങളാണെന്ന് വിമര്ശകര് കരുതുന്നു.
ഫെഡറലിസവും ഭാഷാ നയവും
ഇന്ത്യയെപ്പോലൊരു വൈവിധ്യമാര്ന്ന രാജ്യത്ത് വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുമ്പോള് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരം പ്രധാനമാണ്. എന്നാല് NEP 2020 ഫെഡറല് തത്വങ്ങളെ ലംഘിക്കുന്നു എന്നാണ് പല സംസ്ഥാന സര്ക്കാരുകളുടെയും പരാതി.
കേന്ദ്രീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമര്ശനങ്ങള്
വിദ്യാഭ്യാസം ഭരണഘടനയുടെ കണ്കറന്റ് ലിസ്റ്റില് ഉള്ള വിഷയമാണെങ്കിലും, സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ആലോചിക്കാതെയാണ് കേന്ദ്രം ഈ നയം ഏകപക്ഷീയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
? സാമ്പത്തിക ഭീഷണി: നയം നടപ്പിലാക്കാത്ത സംസ്ഥാനങ്ങള്ക്ക് കേന്ദ്ര ഫണ്ടുകള് (സമഗ്ര ശിക്ഷാ അഭിയാന് പോലുള്ളവ) തടഞ്ഞുവെക്കുന്നത് ഫെഡറലിസത്തിന് നേരെയുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്. തമിഴ്നാട്, കേരളം, പശ്ചിമ ബംഗാള് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങള് ഇതിനെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
? ത്രിഭാഷാ പദ്ധതി: ഹിന്ദി അടിച്ചേല്പ്പിക്കാനുള്ള നീക്കമായാണ് അഹിന്ദി സംസ്ഥാനങ്ങള് ത്രിഭാഷാ പദ്ധതിയെ കാണുന്നത്. തമിഴ്നാട് ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം ഉയര്ത്തുകയും ഇരുഭാഷാ നയം (തമിഴ്, ഇംഗ്ലീഷ്) തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്റ്റാലിന് (2025) അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് പ്രകാരം, ഇത് പ്രാദേശിക ഭാഷകളുടെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കാനും ‘ഹിന്ദു-ഹിന്ദി-ഹിന്ദുസ്ഥാന്’ എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് അടിച്ചേല്പ്പിക്കാനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്.
ഡിജിറ്റല് വിടവും സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികളും
വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും സാങ്കേതികവിദ്യ സംയോജിപ്പിക്കണമെന്ന് നയം നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നു (Ministry of Education 56). എന്നാല് ഇന്ത്യയിലെ നിലവിലെ സാഹചര്യം ഈ ലക്ഷ്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളി ഉയര്ത്തുന്നു.
ഡിജിറ്റൽ പരിവർത്തനം | വെല്ലുവിളികൾ | ആഘാതം |
ഓൺലൈൻ ക്ലാസുകൾ | ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയിലെ കുറവ്, വൈദ്യുതി തടസ്സം | ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ കുട്ടികൾ പഠനത്തിന് പുറത്താകുന്നു |
ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കം | പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലെ ഗുണനിലവാരമുള്ള ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ കുറവ് | ഇംഗ്ലീഷ് അറിയാത്തവർക്ക് തിരിച്ചടി. |
അധ്യാപക പരിശീലനം | സാങ്കേതിക വിദ്യ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലെ പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ | അധ്യാപനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തെ ബാധിക്കുന്നു. |
സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾ | സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെയും ലാപ്ടോപ്പുകളുടെയും ഉയർന്ന വില | സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് അപ്രാപ്യം. |
ഇന്ത്യയിലെ 75 ശതമാനം സ്കൂളുകളും സര്ക്കാര് നടത്തുന്നവയാണ്, ഇതില് ഭൂരിഭാഗവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം നേരിടുന്നു. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തില് ഡിജിറ്റല് വിദ്യാഭ്യാസം അടിച്ചേല്പ്പിക്കുന്നത് ‘ഡിജിറ്റല് ഡിവൈഡ്’ (Digital Divide) വര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയേ ഉള്ളൂ എന്ന് ഗവേഷകര് നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസവും വൊക്കേഷണലൈസേഷനും
ആറാം ക്ലാസ് മുതല് തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം (Vocational Education) തുടങ്ങണമെന്ന നിര്ദ്ദേശത്തിന് പിന്നില് കുട്ടികളെ നേരത്തെ തന്നെ തൊഴില് മേഖലയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാനുള്ള താല്പര്യമുണ്ടെന്ന് വിമര്ശകര് കരുതുന്നു. ഇത് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതില് നിന്ന് കുട്ടികളെ തടയുകയും കുറഞ്ഞ വേതനമുള്ള തൊഴിലുകളില് അവരെ തളച്ചിടുകയും ചെയ്യും. പ്രത്യേകിച്ച്, പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളില് നിന്നുള്ള കുട്ടികള് ഇത്തരത്തില് തൊഴിലധിഷ്ഠിത കോഴ്സുകളിലേക്ക് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നത് സാമൂഹികമായ അസമത്വം വര്ദ്ധിപ്പിക്കും.
ഉപസംഹാരം
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020 ഇന്ത്യയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് കാതലായ മാറ്റങ്ങള് നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിലെ പല വ്യവസ്ഥകളും ആഴത്തിലുള്ള ആശങ്കകള് ഉയര്ത്തുന്നവയാണ്. ശ്രേണീകൃത സ്വയംഭരണത്തിലൂടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തെ കച്ചവടവല്ക്കരിക്കുന്നതും, പാഠ്യപദ്ധതിയിലൂടെ ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ മതപരമായ കാഴ്ചപ്പാടുകള് അടിച്ചേല്പ്പിക്കുന്നതും ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യപരമായ ഭാവിയെ ബാധിക്കും. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെ മാനിച്ചുകൊണ്ടും, സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പുവരുത്തിക്കൊണ്ടും മാത്രമേ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ നയം വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കാന് സാധിക്കൂ. വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ലാഭത്തിനുള്ള ഉപകരണമായി കാണുന്ന കോര്പ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങളും, ചരിത്രത്തെ വളച്ചൊടിക്കുന്ന ആശയപരമായ അജണ്ടകളും പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ വിദ്യാര്ത്ഥികള്ക്കും അവരുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പശ്ചാത്തലം നോക്കാതെ ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിലായിരിക്കണം സര്ക്കാരിന്റെ മുന്ഗണന.
Works cited
1. National Education Policy 2020 – MMHAPU, https://mmhapu.ac.in/file/nep2020.pdf
2. Unveiling the NEP 2020: A Critical Analysis of the Implications on Privatization and Potential Monopolies in Education – IJFMR, https://www.ijfmr.com/papers/2025/3/45143.pdf
3. Articles By NEP 2020 – Economic and Political Weekly, https://www.epw.in/tags/nep-2020
4. New Education Policy 2020 (NEP 2020) – Embassy of India, Baku, Azerbaijan : News, https://www.indianembassybaku.gov.in/news_detail/?newsid=247
5. (PDF) National Education Policy-2020: Prospects and Challenges – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/386371554_National_Education_Policy-2020_Prospects_and_Challenges
6. A Critical Study of Nep 2020: Intentions for Implementation in Higher Education, Opportunity, Factors, Challenges – IJFMR, https://www.ijfmr.com/papers/2023/6/10685.pdf
7. https://mswmanagementj.com/ 107 A Review of NEP 2020 and Autonomy in Higher Education in India Dr. Sweta Kumari Assistant Profe, https://mswmanagementj.com/index.php/home/article/download/163/131/297
8. NEW INDIAN EDUCATION POLICY 2020 | Details in Malayalam | പുതിയ ഇന്ത്യന് വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020 – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=jjZOYoHxokw
9. Decolonizing Education: NEP 2020 and the Renaissance of India’s Knowledge Systems in the 21st Century – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/394573610_Decolonizing_Education_NEP_2020_and_the_Renaissance_of_India’s_Knowledge_Systems_in_the_21st_Century
10. University Grants Commission (Categorization of Universities (only) for Grant of Graded Autonomy) Regulations, 2018 – Indian Kanoon, https://indiankanoon.org/doc/46053888/
11. UGC grants graded academic, administrative autonomy to 8 universities | Education News, https://www.business-standard.com/education/news/ugc-grants-graded-academic-administrative-autonomy-to-8-universities-124030501132_1.html
12. National Education Policy 2020 and Kerala – Government of Kerala, https://www.old.kshec.kerala.gov.in/images/pdf/NEP_2020_-_11-11-2020.pdf
13. Unveiling the NEP 2020: A Critical Analysis of the Implications on …, https://www.researchgate.net/publication/391840423_Unveiling_the_NEP_2020_A_Critical_Analysis_of_the_Implications_on_Privatization_and_Potential_Monopolies_in_Education
14. Onmanorama Explains | By joining PM SHRI, has CPM allowed saffronisation of Kerala education, https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/10/19/by-joining-pm-shri-cpm-allowed-saffronisation-kerala-education.html
15. SC Verdict on NEP Upholds Federalism – Peoples Democracy, https://peoplesdemocracy.in/2025/0622_pd/sc-verdict-nep-upholds-federalism
16. Autonomy to 62 Universities granted on the basis of National Assessment and Accreditation Council (NAAC) ratings – PIB, https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1542226
17. Who Pays the Price? Stakeholders on the Frontline of Privatized Learning – TheRise.co.in, https://therise.co.in/2025/08/stakeholders-on-the-frontline-of-privatized-learning/
18. How Kerala’s PM SHRI pact opens the gates for the saffronisation of education, https://maktoobmedia.com/opinion/how-kerala-pm-shri-pact-opens-the-gates-for-the-saffronisation-of-education/
19. Mess in Education: Result of Saffronisation Jacob Peenikaparambil …, https://www.indiancurrents.org/article-mess-in-education-result-of-saffronisation-jacob-peenikaparambil-2164.php
20. Pedagogical Curricula and Educational Media: The Malignancy of Saffronised Otherisation in India – ejournals.eu, https://ejournals.eu/en/journal_article_files/full_text/018ecedd-9e01-739d-ba41-7d404eb174c5/download
21. What is the NEP controversy? Explaining Tamil Nadu’s resistance to Hindi imposition, https://www.tamilguardian.com/content/what-nep-controversy-explaining-tamil-nadus-resistance-hindi-imposition
22. Court cannot compel states to adopt NEP 2020: Supreme Court – EducationWorld, https://educationworld.in/court-cannot-compel-states-to-adopt-nep-2020-supreme-court/
23. Three-Language Row And Some Hard Facts You Can’t Wish Away – NDTV, https://www.ndtv.com/opinion/three-language-row-and-some-hard-facts-you-cant-wish-away-8021134
24. Federalism and funds: On Kerala and PM SHRI – The Hindu, https://www.thehindu.com/opinion/editorial/federalism-and-funds-on-kerala-and-pm-shri/article70217227.ece
25. Critically analyze the Three-Language Formula under NEP 2020 in the context of India’s linguistic diversity and federal structure. Can it be implemented effectively?, https://laex.in/daily-mains-question/three-language-formula-under-nep-2020/
26. How National Education Policy 2020 can be a lodestar to transform future generation in India – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/345472755_How_National_Education_Policy_2020_can_be_a_lodestar_to_transform_future_generation_in_India
27. A Critical Study of NEP 2020: Issues, Approaches, Challenges, Oppertunities and Criticism – Zenodo, https://zenodo.org/records/7703766/files/16.pdf?download=1
28. NEP2020: The Future of Digital Learning in India – International Journal of Scientific Research and Engineering Development (IJSRED), https://www.ijsred.com/volume7/issue4/IJSRED-V7I4P47.pdf
29. Digital Divide and Financially Marginalized Communities: Strategies for Implementation of NEP 2020 – IJFMR, https://www.ijfmr.com/papers/2024/2/14909.pdf
30. A Critical Analysis of India’s National Education Policy 2020 – ijrti, https://www.ijrti.org/papers/IJRTI2505259.pdf