ആമുഖം

മനുഷ്യന്റെ പരിണാമ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ആയുധം അവൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ചിന്താശേഷിയാണ്. മാറിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് അതിജീവിക്കാൻ മനുഷ്യനെ പ്രാപ്തനാക്കിയതും ഈ ചിന്താബോധം തന്നെയാണ്. എന്നാൽ ഇന്ന് നാം ജീവിക്കുന്ന വിവരസാങ്കേതിക യുഗത്തിൽ ‘യുക്തി’ എന്ന വാക്ക് പലപ്പോഴും തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുകയോ കേവലം തർക്കങ്ങൾക്കുള്ള ആയുധമായി ചുരുക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്താണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ യുക്തി? അത് കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഭിപ്രായമാണോ, അതോ അതിന് ശാസ്ത്രീയമായ മറ്റ് ചില അളവുകോലുകൾ ഉണ്ടോ? നമ്മുടെ അറിവുകൾ കാലത്തിനനുസരിച്ച് നവീകരിക്കപ്പെടാതിരിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ യുക്തിബോധത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന അപചയങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ശാസ്ത്രീയ പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു ജനത എന്ന നിലയിൽ മലയാളി നേരിടുന്ന ചിന്താപരമായ വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഒരു അന്വേഷണമാണിത്.

*യുക്തി അഥവാ ‘ലോജിക്’: ചിന്തകളുടെ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ*

യുക്തി അഥവാ ‘ലോജിക്’ എന്നത് കേവലം വലിയ പുസ്തകങ്ങളിൽ കാണുന്ന അക്കാദമിക് പദമല്ല; മറിച്ച് നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, നമ്മൾ കാര്യങ്ങളെ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്ന ചിന്താശേഷിയാണ്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് മുന്നിൽ ഒരു വസ്തുതയോ അനുഭവമോ എത്തുമ്പോൾ, അത് അയാളുടെ തലച്ചോറ് എങ്ങനെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു എന്നതിനെയാണ് അയാളുടെ ‘യുക്തി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. വികാരങ്ങൾക്കോ വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കോ അപ്പുറം, കാര്യകാരണബന്ധങ്ങളെയും വ്യക്തമായ തെളിവുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള വിവേകമാണത്. ഒരു കാര്യം നമ്മൾ സത്യമാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് സത്യമാകുന്നില്ല; വികാരങ്ങളെ മാറ്റിനിർത്തി, തണുത്ത മനസ്സോടെ വസ്തുതകളെ വിലയിരുത്തുന്നിടത്താണ് ശാസ്ത്രീയമായ യുക്തിബോധം പിറക്കുന്നത്.

ഈ യുക്തി എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? നിങ്ങളുടെ തലച്ചോറിലേക്ക് നിങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളും ജ്ഞാനവുമാണ് നിങ്ങളുടെ യുക്തിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. നിങ്ങളുടെ ചിന്താസമ്പ്രദായം ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പോലെയാണ്. അതിലേക്ക് കൊടുക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പഴഞ്ചനാണെങ്കിൽ, അതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും അത്രതന്നെ പഴഞ്ചനായിരിക്കും!

ഒരു കൊച്ചു തമാശയിലൂടെ ഇത് മനസ്സിലാക്കാം. ഇരുട്ടിൽ ഒരു തെങ്ങിന്റെ മുകളിൽ എന്തോ വെള്ള നിറത്തിൽ അനങ്ങുന്നത് കണ്ടാൽ പഴയകാല ചിന്താഗതിയുള്ള ഒരാൾ ഉടൻ തീരുമാനിക്കും: “അതാ മറുത! അല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തരം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയ വറ്റാത്ത പ്രേതം!” എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം അയാളുടെ വിവര ശേഖരത്തിൽ രാത്രിയിലെ വെള്ള നിഴൽ എന്നാൽ പ്രേതമാണ്! എന്നാൽ, ഇന്ന് കുറച്ചുകൂടി ശാസ്ത്രീയമായി കാര്യങ്ങളെ കാണുന്ന ഒരാൾ ചിന്തിക്കുക, “ആരെങ്കിലും പ്ലാസ്റ്റിക് കവർ തെങ്ങിൽ കെട്ടിയിട്ടതാകും, അല്ലെങ്കിൽ കാറ്റിൽ ആടുന്ന ഇലയാകും” എന്നാണ്. ഇനി, അതിരുകടന്ന ഭാവനാശേഷിയുള്ള ആളാണെങ്കിൽ, “ഇത് ചൊവ്വാഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് വന്ന ഏലിയൻ ആവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്!” എന്നും ചിന്തിക്കാം!

ഇവിടെ സംഭവിച്ചതെന്താണ്? തെങ്ങും വെള്ള നിറവും ഒന്നാണ്. പക്ഷെ അത് കണ്ട മൂന്നുപേരുടെ തലച്ചോറിലുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായതുകൊണ്ട് അവരുണ്ടാക്കിയ നിഗമനങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായി. പലപ്പോഴും നമ്മൾ വിശ്വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ മാത്രം ശരിവെക്കുന്ന തെളിവുകൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രവണത മനുഷ്യനുണ്ട്. ഇതാണ് തെറ്റായ യുക്തിയിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് മറുതയെ ഉൾകൊണ്ടവൻ മറുതയായും, ഏലിയനേ ഉൾകൊണ്ടവൻ
ഏലിയനായും ആ വെള്ളനിഴലിനെ വിഭാവന ചെയ്യുന്നു.

*ചരിത്രപരമായ വേർതിരിവുകളും ‘മുട്ടക്കഥകളും’*

ആ തമാശ അവിടെ നിൽക്കട്ടെ; എന്നാൽ മനുഷ്യരാശിയുടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ ഈ “പഴഞ്ചൻ ഇൻപുട്ടുകൾ” ഉണ്ടാക്കിയ ദുരന്തങ്ങൾ ചിരിപ്പിക്കുന്നതല്ല, ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതാണ്! ജൈവശാസ്ത്രപരമായി നമ്മൾ ഒരേ ചോരയും നീരും പേശികളുമുള്ള മനുഷ്യന്മാരാണ്. എന്നിട്ടും അതിർത്തികളും വേലിക്കെട്ടുകളും നിർമ്മിച്ച് നമ്മൾ മനുഷ്യരെ തരം തിരിച്ചു. നിറത്തിന്റെയും, ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെയും, ഭാഷയുടെയും, ദൈവങ്ങളുടെയും പേരിലാണ് നമ്മൾ മനുഷ്യനെ വിഭജിച്ചത്. പഴയ ആദിവാസി ഗോത്രങ്ങൾ “അപ്പുറത്തെ കാട്ടിലെ മനുഷ്യൻ ശത്രുവാണ്” എന്ന് ചിന്തിച്ച അതേ ഇൻപുട്ടുകൾ തന്നെയാണ് ഇന്നത്തെ വൻശക്തി രാജ്യങ്ങൾ കോടികൾ മുടക്കി മിലിട്ടറികളും ആയുധങ്ങളും ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്!

ശാന്തിക്കും സമാധാനത്തിനും പേരുകേട്ട ഇന്ത്യയിൽ പോലും, വ്യത്യസ്ത മതവിഭാഗങ്ങൾ പരസ്പരം ഒന്നിച്ച് മനുഷ്യരായി ജീവിക്കുന്നതിന് പകരം, തങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും പെരുപ്പിച്ചു കാണിക്കുകയാണ്. എന്തിനേറെ, ജോനാഥൻ സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ‘ഗള്ളിവേഴ്സ് ട്രാവൽസ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിലെ ഒരു കഥയുണ്ട്: മുട്ട ഏത് അറ്റത്തുനിന്ന് പൊട്ടിക്കണം (വലിയ അറ്റത്തുനിന്നോ അതോ ചെറിയ അറ്റത്തുനിന്നോ) എന്നതിനെ ചൊല്ലി യുദ്ധം ചെയ്ത രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ! കേൾക്കുമ്പോൾ ചിരിവരുമെങ്കിലും, നമ്മൾ ഇന്നും വസ്ത്രത്തിന്റെ നിറത്തിന്റെയും കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെയും പേരിൽ പരസ്പരം അടികൂടുമ്പോൾ ആ മുട്ടക്കഥയേക്കാൾ വലിയ സർറിയലിസ്റ്റിക് തമാശ വേറെന്താണ്?

*അറിവുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യാതിരുന്നാൽ യുക്തിക്ക് സംഭവിക്കുന്നത്*

സ്വന്തം യുക്തിയെയും ചിന്തകളെയും കാലാനുസൃതമായി നവീകരിക്കാതിരുന്നാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്നതിന് നമ്മൾ മലയാളികളുടെ സ്വന്തം ചരിത്രം തന്നെ വലിയൊരു ഉദാഹരണമാണ്:

ഒരു കാലത്ത് രാത്രിയിലെ ആകാശവും നക്ഷത്രക്കൂട്ടങ്ങളും മലയാളിക്ക് വെറുമൊരു അലങ്കാരമോ രാശിഫലം നോക്കാനുള്ള അടയാളങ്ങളോ ആയിരുന്നില്ല; അത് അവരുടെ അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും, കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനവും, കൃഷിയിറക്കാനുള്ള കലണ്ടറുമായിരുന്നു. കടൽ കടന്നുവന്ന പോർച്ചുഗീസുകാരും ഡച്ചുകാരും അറബികളും തങ്ങളുടെ വമ്പൻ കപ്പലുകൾ ഏതു തീരത്തടുപ്പിക്കണമെന്നറിയാതെ പകച്ചുനിന്നപ്പോൾ, വഴി കാട്ടാൻ മുന്നിൽ നിന്നത് കടലിനെയും ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെയും ഒരുപോലെ വായിച്ചെടുക്കാൻ അറിയാമായിരുന്ന മലയാളി നാവികരായിരുന്നു.

12-14 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ കേരളീയ ഗണിത-ജ്യോതിശാസ്ത്ര പാരമ്പര്യം ലോകത്തുതന്നെ ഏറ്റവും വികസിതമായ ഒന്നായിരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചലനങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി നിരീക്ഷിക്കാനും കൃത്യമായി ഗണിക്കാനും അന്ന് നമുക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കാലം പുരോഗമിച്ചപ്പോൾ, അക്കാലത്ത് ഇതിനോടൊപ്പം നിലനിന്നിരുന്ന ജ്യോതിഷത്തിന്റെ ‘ചില്ലറ’ ഭാവിപ്രവചന ശാഖയെ നാം നെഞ്ചിലേറ്റുകയും, അതിന്റെ പിന്നിലുണ്ടായിരുന്ന പക്കാ സയൻസിനെയും നക്ഷത്രനിരീക്ഷണ യുക്തിയെയും പൂർണ്ണമായി മറക്കുകയും ചെയ്തു! ഇന്ന് രാത്രിയിൽ തലയുയർത്തി ആകാശത്തേക്ക് നോക്കിയാൽ ഏതാണ് ഗ്രഹം, ഏതാണ് നക്ഷത്രം എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ആപ്പുകൾ വേണമെന്ന അവസ്ഥയിലാണ് നാം. പകരം, ചൊവ്വാ ദോഷവും രാഹുകാലവും കൃത്യമായി എണ്ണിപ്പഠിച്ച് ആ ശാസ്ത്രീയ പാരമ്പര്യത്തെ നാം ‘സംരക്ഷിച്ചു’ പോരുന്നുണ്ട്.

സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും ചലനങ്ങൾ, താപ-മർദ്ദ വ്യതിയാനങ്ങൾ, അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാറ്റിന്റെ ഗതിയും മേഘങ്ങളുടെ സാന്ദ്രതയും തുടങ്ങി ഓരോ ചെറിയ സൂചനയും കൃത്യമായി നിരീക്ഷിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒന്നായിരുന്നു നമ്മുടെ ഞാറ്റുവേല സങ്കൽപ്പം. മലങ്കര (Sierra), ചോള ദേശങ്ങളിലെ ഭൂപ്രകൃതിക്കും കാലാവസ്ഥയ്ക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ നിർമ്മിച്ചെടുത്ത വൻ കാലാവസ്ഥാ നിർണ്ണയ യുക്തിയായിരുന്നു അത്. “മേടം ഒന്നിന് മുൻപേ മഴ പെയ്താൽ അത്തം കറുക്കും, ഓണത്തിന് ഉണ്ണാൻ അരിയുണ്ടാകില്ല” എന്ന് പണ്ടുള്ളവർ പറഞ്ഞത് എന്തോ തനിമലയാളം തമാശയായിരുന്നില്ല; കാലാവസ്ഥയിലെ താളംതെറ്റലുകൾ വിളവിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന അനുഭവസമ്പന്നമായ കൃഷിശാസ്ത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ, ആ അറിവുകൾക്കൊന്നും കാലാനുസൃതമായ അപ്‌ഡേഷൻ കൊടുക്കാൻ നാം തയ്യാറാകാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ആ യുക്തിയെല്ലാം ഓർമ്മച്ചെപ്പിൽ പൊടിയടിഞ്ഞു കിടക്കുന്നു.

ഇന്ന് വിദേശത്തുനിന്ന് വരുന്ന ‘എൽ നിനോ’ എന്ന വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടിത്തം കേട്ടതുപോലെ അമ്പരന്നുനിൽക്കുന്ന നമ്മളെ കാണാൻ നല്ല രസമുണ്ട്! പണ്ട് ഞാറ്റുവേലകളിലൂടെയും കടൽക്കാറ്റിലൂടെയും നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ പറഞ്ഞുപോയ അതേ സമുദ്ര-അന്തരീക്ഷ വ്യതിയാനങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഇതൊക്കെ എന്ന് ചിന്തിക്കാനുള്ള ‘യുക്തി’ പോലും പാശ്ചാത്യ സയൻസിന്റെ തണലിൽ മാത്രം ശ്വസിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയി. പാശ്ചാത്യരുടെ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ മോശമാണെന്നല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം തനിമയും ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയും മറന്ന്, അവ തന്ന അറിവുകൾ മാത്രം വിഴുങ്ങുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരുതരം അമളിയെക്കുറിച്ചാണ്.

കാലത്തിന് അനുസരിച്ച് അറിവുകളെ നവീകരിക്കാൻ മടിച്ചതിന്റെ ഫലമായി, പണ്ട് കാലാവസ്ഥയും കൃഷിയും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന നക്ഷത്രനിരീക്ഷണ യുക്തിയെ നാം ജ്യോതിഷത്തിലെ ശുഭമുഹൂർത്തങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുക്കിനിർത്തി. അങ്ങനെ, ശാസ്ത്രത്തിൽ മുന്നിൽ നിന്ന ഒരു ജനത ഇന്ന് സ്വന്തം ആകാശത്തെ വായിക്കാൻ പോയിട്ട് സ്വന്തം കാലാവസ്ഥയെപ്പോലും അറിയാൻ പാശ്ചാത്യ മോഡലുകളെ മാത്രം നോക്കിയിരിക്കേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥയിലാണ്!

*സ്വയം തിരുത്തലിന്റെ അനിവാര്യത*

യുക്തി എന്നത് ഒരിക്കലും മാറ്റമില്ലാത്ത, ഉറച്ചുപോയ ഒരു സിദ്ധാന്തമല്ല; മറിച്ച് അത് സ്വയം തിരുത്താനുള്ള ഒരു നിരന്തര പ്രക്രിയയാണ്. പുതിയ തെളിവുകളും പുതിയ അറിവുകളും ലഭിക്കുമ്പോൾ, തന്റെ പഴയ നിലപാടുകൾ തെറ്റായിരുന്നു എന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അത് തിരുത്താനുള്ള ആർജ്ജവമാണ് ശരിയായ യുക്തിബോധം. ഒരു വ്യക്തി ശാസ്ത്രീയവും പുതിയതുമായ അറിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, അയാളുടെ യുക്തി മാറുന്നു. ഭൂമിക്ക് മുകളിൽ അതിർത്തി വരമ്പുകളില്ലെന്നും, മനുഷ്യരെല്ലാം ഒന്നുതന്നെയെന്നും തിരിയുന്നത് ശരിയായ അറിവുകൾ തലച്ചോറിലേക്ക് എത്തുമ്പോഴാണ്. അതിർവരമ്പുകളില്ലാത്ത ആഗോള സാഹോദര്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ആവശ്യമുള്ളത് ഇത്തരം “അപ്‌ഡേറ്റഡ്” ആയ യുക്തിയാണ്.

യുക്തി അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യാൻ മടിക്കുന്നതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണമാണ് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക-വികസന ചരിത്രം. 1950-കളുടെ അവസാനത്തിൽ അന്നത്തെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിന്റെ ഭൂപരിഷ്കരണങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കുമെതിരെ വലതുപക്ഷം നടപ്പിലാക്കിയ വിമോചന സമരവും, തുടർന്ന് കാർഷിക യന്ത്രവൽക്കരണത്തിനും കമ്പ്യൂട്ടറൈസേഷനുമെതിരെ ഇടതുപക്ഷം നടത്തിയ ശക്തമായ സമരങ്ങളും കേരളത്തെ വലിയൊരു വികസന സ്തംഭനത്തിലേക്കാണ് തള്ളിവിട്ടത്. ഇത്തരം മുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് പകരംവെയ്ക്കാൻ തക്കതായ മറ്റെതെങ്കിലും ബദൽ മാർഗ്ഗങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ അതൊരുപക്ഷേ പരിണാമപരമായ വികസനത്തിന് വഴിവെച്ചേനെ. എന്നാൽ അതുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും, ഒടുവിൽ ഇരുപതോളം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒരിക്കൽ എതിർത്ത അതേ മാറ്റങ്ങളെയും സാങ്കേതികവിദ്യകളെയും യാതൊരു എതിർപ്പുമില്ലാതെ സമൂഹത്തിന് സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്തു.

ഈ അടഞ്ഞ ചിന്താഗതിയും യുക്തിയുടെ സ്തംഭനവും കാരണം അറിവുകൾ കാലാനുസൃതമായി പുതുക്കാനുള്ള വിലപ്പെട്ട വർഷങ്ങളാണ് കേരളത്തിന് നഷ്ടമായത്. ഈ കാലയളവിലുണ്ടായ ഭീമമായ വികസന നഷ്ടം നികത്തപ്പെട്ടത് പ്രധാനമായും പ്രവാസി മലയാളി സമൂഹത്തിലൂടെയായിരുന്നു. വിദേശത്ത് തൊഴിലെടുത്ത മലയാളികൾ അവിടുത്തെ പുതിയ ചിന്താരീതികളും സാങ്കേതികവിദ്യയും തൊഴിൽ സംസ്കാരവും ആഗിരണം ചെയ്യുകയും, അത് നാട്ടിലെത്തിച്ച് അതിവേഗ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു.

​എന്നാൽ, സ്വാഭാവികമായ ആഭ്യന്തര വികസനത്തിന് പകരം പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഈ ബാഹ്യമാറ്റങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക തുലനാവസ്ഥയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി. വിദേശത്ത് വിജയം വരിച്ച പ്രവാസി സമൂഹം ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ ചിന്താഗതികളെ വികസനത്തിന്റെ പ്രധാന തടസ്സമായി കാണുകയും, അവയുടെ മൂലച്ഛേദത്തിനായി വാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇടത് മുന്നേറ്റങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും തുല്യതയ്ക്കും നൽകിയ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെ പൂർണ്ണമായി വിസ്മരിച്ചുകൊണ്ടാണ് പലപ്പോഴും ഈ വിമർശനം ഉയർന്നുവരുന്നത്.

​മാറുന്ന കാലത്തിനനുസരിച്ച് യുക്തിയെയും അറിവിനെയും പുതുക്കിപ്പണിതില്ലെങ്കിൽ ഭൂതകാല നേട്ടങ്ങൾ പോലും എങ്ങനെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാം എന്നതിന്റെ ജീവസ്സുറ്റ ഉദാഹരണമാണ് ഈ പ്രതിസന്ധി. ചുരുക്കത്തിൽ, കാലാനുസൃതമായി ബോധ്യങ്ങളെ പരിഷ്കരിക്കാത്തപക്ഷം അത് സമൂഹത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക വളർച്ചയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും, വലിയ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക തിരിച്ചടികൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുമെന്ന പ്രസക്തമായ ചരിത്രപാഠമാണ് ഇത് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.

*ഉപസംഹാരം*

ചുരുക്കത്തിൽ, യുക്തി എന്നത് നിശ്ചലമായ ഒരു തടാകമല്ല, മറിച്ച് തെളിവുകളുടെയും പുതിയ അറിവുകളുടെയും ഒഴുക്കിൽ നിരന്തരം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു നദിയാണ്. പഴയ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ അടങ്ങിയിരുന്ന ശാസ്ത്രീയ യുക്തിയെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ് അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെ ആഘോഷമാക്കുന്നതും, പുതിയ കാലത്തിന്റെ തെളിവുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ മടിക്കുന്നതും ഒരു സമൂഹത്തെ തളർച്ചയിലേക്കാണ് നയിക്കുക.

അതുകൊണ്ട്, ഓരോ വ്യക്തിയും സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്: “എന്റെ ചിന്തകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്ത പുതിയ അറിവുകളാണോ, അതോ എന്നെ തരംതിരിക്കാനും വിദ്വേഷം പഠിപ്പിക്കാനും രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത കാലഹരണപ്പെട്ട പഴയ സങ്കൽപ്പങ്ങളാണോ? മാറുന്ന ലോകത്തിനൊപ്പം നമ്മുടെ അറിവുകളും ചിന്തകളും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുക. കൃത്രിമമായി ഉണ്ടാക്കിയ വേർതിരിവുകളെ മാറ്റിവെച്ച്, തത്സമയ തെളിവുകളെയും മനുഷ്യത്വത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി കാര്യങ്ങളെ വിലയിരുത്താൻ ശീലിക്കുക. അതാണ് യഥാർത്ഥ യുക്തിയും ബുദ്ധിയും!